Na de scheiding verhuizen kan niet altijd zomaar

Na de scheiding verhuizen kan niet altijd zomaar

Op een mooie zomerdag komt Anne (49 jaar) bij me binnen. Nog voor ik me goed en wel had voorgesteld, brandt ze los. ‘Ik ben acht jaar geleden gescheiden en wil nu gaan verhuizen met mijn nieuwe vriend, naar een ander dorp. Mijn ex-man ligt echter dwars en het is tot een rechtszaak gekomen. De rechter zei dat ik niet kan aantonen dat er sprake is van een noodzaak om te verhuizen. Maar we hebben al een huis gekocht samen, dit kan toch niet zo maar?’

Als Anne een beetje is gekalmeerd, hoor ik het hele verhaal. Vier jaar na de scheiding is ze al eens verhuisd met haar nieuwe partner. Haar ex-man had er geen problemen mee. Haar kinderen van (nu) 15 en 13 vinden het ook nu weer prima om naar een ander dorp te gaan. De reistijd naar hun vader blijft hetzelfde en ze gaan in een veel groter huis wonen in een leuke wijk.

Voor Anne kwam de weigering als een donderslag bij heldere hemel. Ik besluit met haar in hoger beroep te gaan. Het hof vindt dat Anne wel het recht heeft haar leven opnieuw in te vullen en geeft haar toestemming om te verhuizen. De kinderen blijven hun vader gewoon (net als voorheen) een keer per twee weken een weekend bezoeken. Dat speelde voor het hof een belangrijke rol.

Verhuisplannen

Na een scheiding komt het regelmatig voor dat één van de ouders met de kinderen wil verhuizen.  Bijvoorbeeld omdat deze ouder meer in de buurt van familie of vrienden wil gaan wonen en met de kinderen wil terugverhuizen naar de oude woonplaats of het geboorteland. Of wat dacht je van de veelvoorkomende situatie waarin een ouder na een scheiding een nieuwe liefde ontmoet, die elders woont en met wie hij of zij wil gaan samenwonen? De mooie dromen kunnen in duigen vallen, op het moment dat de achterblijvende ouder het niet eens is met de verhuisplannen.

Als een ouder het eenhoofdig gezag heeft, kan deze ouder zelf de verblijfplaats van de kinderen bepalen en van het ene op andere moment met kinderen verhuizen naar de andere kant van het land of zelfs naar het buitenland. De achterblijvende ouder heeft weliswaar recht op contact met het kind maar dit contact zal door de verhuizing wel verminderd worden of zelfs beperkt worden tot Skype of WhatsApp.

Wat nu als de andere partner geen toestemming geeft?

In de meeste gevallen is na een scheiding echter sprake van een gezamenlijk gezag. Dan is het aan de ouders om samen te besluiten waar de kinderen wonen. Mocht één van de ouders willen verhuizen met de kinderen, dan is daarvoor de toestemming van de ander nodig, zelfs de nieuwe woonplaats een paar kilometer verderop. Hoewel het misschien logisch klinkt, zijn veel gescheiden ouders zich hier niet van bewust. Zij komen tot deze ontdekking op het moment dat de verhuisdozen al zijn ingepakt.

Wat nu als de andere partner geen toestemming geeft? In dat geval kan de rechter gevraagd worden om vervangende toestemming te verlenen. In zo’n procedure staat het belang van een kind voorop. Natuurlijk wordt er ook rekening gehouden met de belangen van de beide ouders.

Procedure is maatwerk

De ouder die wil gaan verhuizen, heeft er bij belang bij om het leven na een scheiding anders in te richten en bijvoorbeeld te gaan samenwonen met de nieuwe liefde. Voor de andere ouder en het kind geldt dat zij er belang bij hebben dat hun contact door de verhuizing niet wordt verminderd. Daarbij spelen vele andere factoren een rol, zoals de noodzaak voor een verhuizing, de mate waarin een verhuizing is voorbereid (én andere ouder daarbij is betrokken), de leeftijd van de kinderen en de mate waarin zij geworteld zijn in hun huidige omgeving. Belangrijk is ook de mogelijkheid tot contact tussen de achterblijvende ouder en het kind na de verhuizing; welke alternatieven worden er geboden om de nadelige gevolgen van de verhuizing enigszins te verzachten?

Aangezien iedere situatie anders is, blijft een procedure dus maatwerk. Ouders moeten niet te lichtvaardig denken over een procedure. Als je niet met een goed onderbouwd verhaal komt, is de kans groot dat de verhuisdozen weer uitgepakt kunnen worden. Verhuizen zonder toestemming kan een ouder duur komen te staan: de rechter kan dan beslissen dat een ouder moet terugverhuizen of dat de kinderen bij de andere ouder gaan wonen. Bij een verhuizing naar het buitenland kan er zelf sprake zijn van kinderontvoering. Geen goed idee dus. Hoewel een toestemming van de rechter dus niet heel makkelijk wordt verkregen, betekent dit niet dat ouders na een scheiding niet hun hart mogen volgen, integendeel. Zij moeten dit echter niet blind doen. 

Lonneke Timmermans
Advocaat, Scheidingsmediator, Collaborative Lawyer
SmeetsGijbels Amsterdam

Verdieping op dit onderwerp