Hoe stel ik een ouderschapsplan op?

De gedachte dat papa en mama niet meer bij elkaar willen zijn, is voor een kind heel verdrietig. Het is goed om te weten dat de beste bescherming bestaat uit twee ouders die van hun kinderen houden, zien wat zij nodig hebben en die hen weghouden van ruzie. Duidelijke afspraken helpen daarbij. Die moeten ouders vastleggen in een ouderschapsplan. Maar hoe doen jullie dat?

Voor ouders van minderjarige kinderen is een ouderschapsplan verplicht. Daarin staan afspraken over de kinderen. Beide ouders moeten het plan ondertekenen en de rechter moet het plan goedkeuren.

Verplichtingen: wat moet er in het ouderschapsplan staan?

Een aantal punten komt in het ouderschapsplan verplicht aan bod:

  • De inhoudelijke verdeling van de zorg en opvoeding van (zorgregeling)
  • Hoe de ouders elkaar informatie geven over belangrijke onderwerpen, zoals schoolkeuze
  • De kinderalimentatie: dat wil zeggen het aandeel van beide ouders in de kosten van de verzorging en opvoeding; 

Daarnaast is het goed om af te spreken om het ouderschapsplan ook in de toekomst af en toe door te nemen. Kinderen groeien op en de situatie verandert. Zo blijven de regels helder ook op het moment van verandering, zoals een verhuizing of de komst van een nieuwe partner of kind.
Wat ouders beslissen over de kinderen, is per situatie anders. Het is in ieder geval belangrijk om de kinderen passend bij hun leeftijd te betrekken bij het opstellen van het ouderschapsplan. Ouders zijn verplicht om in het plan op te nemen hoe ze dit hebben gedaan.

Stappenplan
Het opstellen van een ouderschapsplan is voor sommige ouders een lastige klus. Ruzie ligt op de loer. Het verplichte karakter legt veel druk op stellen die het niet of moeilijk eens worden. Soms spreekt een rechter een echtscheiding uit zonder ouderschapsplan. Dat kan alleen als ouders hiervoor goede redenen hebben. In alle andere gevallen moeten ouders aan de slag.

  1. Bekijk uw situatie
    Bent u in staat om het plan samen met uw partner op te stellen? Vergis u niet: over veel zaken kunt u van mening verschillen. Dingen die tijdens het huwelijk heel normaal waren, kunnen na een scheiding in een ander daglicht komen te staan. U zult in veel gevallen tegengestelde belangen hebben. Daarom is het wijs om een advocaat / scheidingsmediator in te schakelen. Mensen met een laag inkomen kunnen aanspraak maken op een tegemoetkoming in de kosten die hierbij komen kijken. Dat kan op grond van de Wet op de Rechtsbijstand.

  2. Vragen op een rij
    Op internet staan ter oriëntatie allerlei voorbeeldvragen en conceptplannen. Zet vooral uw eigen vragen op een rij. Welke punten zijn voor u van belang? En voor uw kinderen?

  3. Co-ouderschap of niet
    Stel samen het ouderschapsplan op. Er zijn grofweg twee vormen van ouderschap mogelijk: het co-ouderschap of een model waarbij er een hoofdverzorgende ouder en een ouder is bij wie de kinderen regelmatig verblijven. Bij co-ouderschap verdelen partners de zorg- en opvoedingstaken van de kinderen gelijkwaardig. Partners kunnen er ook voor kiezen dat de kinderen bij één van hen gaan wonen. Dan moeten ze afspreken hoe vaak de kinderen bij de andere ouder verblijven. Dat heet een zorgregeling. Hier zijn geen standaarden voor. Bij de regeling moeten ouders rekening houden met o.a. school, hobby’s, sport, vriendjes, de te overbruggen afstanden, hun werk en de behoeften en mening van de kinderen.

Welke vragen worden beantwoord in een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan moet vooral duidelijke praktische afspraken vastleggen. Het is belangrijk dat er niet te veel uitzonderingsregels zijn. Een ouderschapsplan kan onder meer de volgende vragen behandelen:

  • Waar gaan de kinderen wonen?
  • Wanneer zijn de kinderen bij papa en wanneer bij mama?
  • Hoe komt het kind van de ene ouder bij de andere?
  • Waar gaat het kind naar buitenschoolse activiteiten, zoals een sportclub?
  • Hoe regelen ouders de geldzaken met betrekking tot de kinderen?
  • Wie regelt formele zaken, zoals de inschrijving van kinderen bij de gemeente of de aanvraag van een paspoort?
  • Hoe gaan ouders om met beslissingen die met school te maken hebben?
  • Hoe verloopt het contact van de kinderen met de rest van de familie?
  • Wat zijn de afspraken tijdens schoolvakanties?
  • Hoe gaan ouders om met verschillen in opvoedstijlen?
  • Waar wonen eventuele huisdieren?
  • Wat te doen bij verhuizingen?
  • Mogen ouders in overleg afwijken van de afspraken?
  • Willen ouders het plan tussentijds evalueren?

Ouders van minderjarige kinderen moeten bij een scheiding afspraken vastleggen in een ouderschapsplan. Soms willen ouders óf kinderen de gemaakte afspraken na verloop van tijd veranderen. Als één van de ouders de afspraken steeds niet nakomt, bijvoorbeeld. Wie wil wijzigen, heeft meerdere opties.

Verdieping op dit onderwerp