‘Voorbereiding op ouderschap voorkomt scheidingen’

Caroline Gravesteijn: 'Opvallend dat toekomstige vaders en moeders amper worden voorbereid op ouderschap'

Een goede voorbereiding op de rol als vader of moeder kan een huwelijk redden. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat goede voorlichting over ouderschap een relatiebreuk kan voorkomen. Wanneer stellen een kind krijgen, hebben ze namelijk veel vaker conflicten.

Met deze kennis in haar achterhoofd, introduceerde Carolien Gravesteijn (lector Ouderschap & Ouderbegeleiding aan Hogeschool Leiden en betrokken bij Divorce Challenge, het platform dat vechtscheidingen probeert te verminderen) het programma Ouderteam.nu. ‘Ik heb mij een jaar lang verdiept in de vraag: wat hebben ouders nodig om zich goed te voelen? Het blijkt dat het zich goed voelen, vooral te maken heeft met de relatie die je hebt met je man of vrouw. Die relatie gaat namelijk in kwaliteit achteruit op het moment dat ouders een kindje krijgen. Vanaf dat moment hebben partners acht keer zo vaak een conflict. Gelukkig herstelt de kwaliteit van deze relatie vaak wel weer, maar het komt niet altijd goed. Een belangrijke vraag is hoe het komt dat sommige paren wel uit deze ‘crisistijd’ komen en anderen niet.’

Met elkaar communiceren in bijzijn van het kind

Tijdens haar zoektocht naar informatie stuitte Gravesteijn op een onderzoek van de Pennsylvania State University. ‘De uitkomsten waren spectaculair: paren die voorbereid waren op het ouderschap, bleven vaker bij elkaar dan paren die hier niet op voorbereid waren. Zelfs zeven jaar na deze cursus was de band tussen beide ouders beter dan die van de controlegroep. Ook zaten ouders beter in hun vel, hadden moeders minder last van depressieve en angstige gevoelens, vertoonden kinderen minder probleemgedrag en vielen jongere kinderen makkelijker in slaap.’

Genoeg redenen voor Gravesteijn om dit uit te werken tot een project: ‘Het programma bestaat uit vier face-to-face bijeenkomsten en vier online-sessies, eerlijk verdeeld over de periode voor en na de bevalling. Daarin komt de taakverdeling van de ouders ter sprake. Maar ook de afspraken over werk (gaat er iemand minder werken?), welke waarden de ouders belangrijk vinden, hoe je als team thuis optreedt en op welke manier je met elkaar communiceert in bijzijn van een kind.’

 ‘Als ouder word je in het diepe gegooid’

Gravesteijn is niet verbaasd dat deze preventieve voorlichting invloed heeft op de kans op een scheiding. ‘Bij een eerste kind ken je elkaar als partners en niet als opvoeders. Als je niet met elkaar hebt gesproken over wat je belangrijk vindt in de opvoeding en in het omgaan met elkaar is het niet altijd even makkelijk om op één lijn te zitten wat betreft de kinderen. Dit leidt vaak tot meer conflicten en kan de kans op scheidingen vergroten. Ik vind het eigenlijk opvallend dat ouders amper worden voorbereid op het aanstaande ouderschap. Als je beroepsmatig met kinderen werkt, moet je een opleiding van drie tot vier jaar volgen. Als ouder word je in het diepe gegooid. Ik wil zeker niet zeggen dat ouders het nu niet goed genoeg doen, maar het is wel fijn als je een beetje weet wat je te wachten staat.’

(Vecht)scheidingen voorkomen

In 2016 vonden in Nederland ruim 33.000 echtscheidingen plaats. De laatste jaren schommelt het aantal getrouwde stellen dat uit elkaar gaat tussen de 30.000 en 35.000. ‘Dat is veel’, vindt Gravesteijn. ‘Zeker als je beseft dat een scheiding vaak ten koste van de ontwikkeling van een kind gaat.’
Gravesteijn hoopt dat haar programma, dat inmiddels op verschillende plaatsen in het land - van Leiden tot de Achterhoek - wordt uitgerold, bijdraagt aan het verminderen van dit aantal. ‘Het primaire doel is het ouderwelzijn en de ontwikkeling van de kinderen te vergroten. Daarnaast willen we op deze manier scheidingen of het ontstaan van vechtscheidingen (scheiding waarin de conflicten over een langere periode heel hoog opgelopen zijn en deze conflicten niet afnemen, red.) voorkomen.’

 

Ouderteam.nu

Het traject OuderTeam.nu bereidt toekomstige ouders voor op het ouderschap.
Het is het eerste Nederlandse programma voor ouders waarin ze leren investeren in hun relatie. Het idee erachter is dat vroegtijdig energie steken in een relatie, problemen (en scheidingen) kan voorkomen. Ouders leren hoe ze goed kunnen samenwerken, communiceren en de omgang met hun kinderen kunnen verbeteren.

Het programma is gebaseerd op het Amerikaanse Family Foundations: een onderzoek dat sterke korte- en langetermijneffecten aantoont, bij de ouders en het kind. Hogeschool Leiden heeft de Nederlandse versie van het programma ontwikkeld en doet tegelijkertijd onderzoek onder (toekomstige) ouders die deelnemen en professionals, zoals jeugdverpleegkundigen en verloskundigen, die het programma geven. Deze professionals worden getraind door Hogeschool Leiden. Er zijn diverse gemeenten in Nederland waar het programma wordt ingezet.

Kijk hier voor meer informatie over OuderTeam

 

Verdieping op dit onderwerp