Scheiden en schenken

Scheiden met een schenking

Bij de scheiding van Anja en Erik blijken zij tot hun verrassing beiden recht te hebben op een gedeelte van de overwaarde van het voorhuwelijkse huis van Anja. Anja verbouwde haar huis met schenkingen van haar ouders. Erik woonde er later wel, maar betaalde alleen mee aan de rente en aflossing van de hypotheek. Daarom zou hij bij een scheiding slechts een vergoeding voor de aflossing krijgen. Dáchten ze.

Terug naar het begin. Anja koopt in 2007 een huis en verbouwt het door de jaren heen met schenkingen van haar ouders. In 2014 trekt Erik bij Anja in. Het huis blijft op naam van Anja. Voorafgaand aan hun huwelijk (in 2016) stellen ze huwelijksvoorwaarden op. Onder andere om ervoor te zorgen dat de schenkingen van Anja’s ouders – 40.000 euro – in haar bezit blijven. Ook denken ze daarmee de overwaarde van Anja’s huis te hebben uitgesloten zodat zij deze niet met Erik hoeft te delen.

Na de verhuizing komt er een definitieve breuk

Hoewel de relatie verslechtert, kopen Anja en Erik in 2017 toch sámen een nieuw huis. Ze financieren dit deels met de overwaarde van het huis van Anja – 100.000 euro – en deels met een gezamenlijke hypotheek. Maar de stress rondom de verhuizing zorgt voor een definitieve breuk. Als zij samen bij mij komen voor scheidingsmediation zijn ze het eens: Anja moet in hun nieuwe huis kunnen blijven wonen. En dat kan ook, vertellen zij mij. Anja heeft immers recht op de hele overwaarde van haar vorige huis

In hun huwelijksvoorwaarden lees ik inderdaad dat de schenkingen van Anja blijven. Maar het eigen huis van Anja blijken zij níet te hebben uitgesloten. Dus wanneer hun woning en hypotheek na de scheiding op naam van Anja komt, moet zij alsnog 30.000 euro (de helft van de overwaarde) aan Erik betalen. En dan kan zij de woning niet overnemen.

Anja ontvangt te veel, juridisch gezien

We bespreken wat te doen. Erik zou Anja flink dwars kunnen zitten door op zijn strepen te gaan staan, maar vindt nog steeds dat Anja recht heeft op de hele overwaarde van haar woning. Hij ziet af van de 30.000 euro en gaat akkoord met een kleinere vergoeding. Die baseren ze op de door hem betaalde aflossingen op de hypotheek.

Door dit maatwerk ontvangt Anja juridisch gezien te veel en Erik te weinig. Hoewel je onder deskundige begeleiding allebei je akkoord hebt gegeven, kijkt de Belastingdienst wel mee. Die merkt dit aan als een schenking van Erik aan Anja en kan Anja, soms jaren later, een aanslag schenkbelasting opleggen.

Als vFAS-mediator wijs ik mijn cliënten op dit soort onaangename verrassingen. Samen onderzoeken we de mogelijkheden om dit te voorkomen. En ook nu is er een oplossing. Je kunt – onder voorwaarden – iemand maximaal 100.000 euro schenken voor een woning. Je hoeft dan geen schenkbelasting te betalen. Deze mogelijkheid pakken Anja en Erik met beide handen aan.

Elkaar iets gunnen

In het echtscheidingsconvenant neem ik deze afspraak als zogenoemde vaststellingsovereenkomst op. Omdat ik ook advocaat ben, zorg ik ervoor dat de echtscheiding definitief wordt en de afspraken een executoriale titel krijgen. Ik ben tevreden. Ik heb Erik en Anja kunnen helpen om afspraken te maken die juridisch en fiscaal in orde zijn én die helemaal bij hen aansluiten. Ook Erik en Anja zijn tevreden. Ze kunnen met een goed gevoel beginnen aan een nieuwe fase in hun leven. 

Petra Mallant
Familiemediator, scheidingsmediator, forensisch mediator en advocaat

Verdieping op dit onderwerp