Do’s en don'ts: hoe kan ik mijn kinderen helpen om de scheiding te verwerken?

De verwerking van een scheiding is ook voor kinderen een rouwproces. Hoe kinderen een scheiding verwerken, is afhankelijk van hun leeftijd, karakter, geslacht en plaats in het gezin. Kinderen die goede begeleiding krijgen, verwerken een scheiding meestal makkelijker. Die begeleiding kan van buitenaf komen, maar ouders kunnen zelf ook helpen. Een paar do’s en don'ts op een rij:

Do's: hoe helpt u uw kinderen de scheiding te verwerken?

  • Een goede voorbereiding op de scheiding voorkomt een schok. Ouders moeten goed nadenken en samen bespreken hoe en wanneer ze hun kinderen over hun besluit vertellen. Doe dit nooit impulsief of wanneer u boos bent.
  • Het is voor kinderen het beste als ouders weinig conflicten hebben in hun bijzijn. Probeer hier rekening mee te houden.
  • Kinderen hebben baat bij ouders die goed overleggen.
  • Kinderen nemen stemmingen en emoties over van hun ouders. Dat geldt vooral voor jonge kinderen. Het is dus van groot belang dat ouders de scheiding zelf ook goed verwerken en hun persoonlijke problemen niet met de kinderen bespreken.
  • Al vanaf heel jonge leeftijd heeft een scheiding effect op kinderen. Jonge kinderen zijn bijvoorbeeld bang dat ze hun ouders verliezen. Ouders kunnen vertellen dat dat niet zo is. Soms zijn kinderen te jong om dit goed te begrijpen. Vertel het ze toch en geef daarbij dan extra non-verbale aandacht.
  • Bij oudere kinderen speelt schuldgevoel een rol. Het is daarom belangrijk te blijven herhalen dat de scheiding niet hun schuld is en dat jullie liefde voor hen onveranderd is.
  • Ouders doen er goed aan wanneer ze het gesprek over de scheiding met hun kinderen stimuleren. Zo krijgen ze inzicht in welke hulp een kind nodig heeft. Probeer deze gesprekjes spelenderwijs te voeren, bijvoorbeeld tijdens het kleuren, wandelen of puzzelen.
  • Vanaf een bepaalde leeftijd kunnen ouders hun kinderen leren wat het onderscheid is tussen hun rol als ouder en hun rol als partner. Leg ze uit dat jullie samen geen partners meer zijn, maar wel altijd samen ouders blijven. Kinderen die dat begrijpen, geven het makkelijker aan wanneer ze bijvoorbeeld last hebben van ruziënde ouders.
  • Kinderen ontwikkelen zich continu. Dat geldt voor alle leeftijden. Kinderen hebben behoefte aan duidelijkheid en structuur. Tijdens een scheiding is het voor ouders niet altijd makkelijk om dit te bieden. Kinderen zoeken daardoor soms steun buitenshuis. Zijn dit vertrouwde, stabiele contacten, dan is het goed wanneer ouders dit stimuleren. Zie dit niet als persoonlijk falen; het is soms voor kinderen makkelijker om met een buitenstaander te praten en zo ontziet u zichzelf als ouder, iets wat in deze emotionele periode soms gewoon nodig is. Het kind heeft een veilige plek om te praten en naartoe te gaan. Voorbeelden van zulke contacten zijn grootouders, andere familieleden of een goed geïnformeerde juf of meester.

Don'ts: dit kunt u beter niet doen bij een scheiding

  • Ouders maken liever geen ruzie waar de kinderen bij zijn. Dit kan enorm schadelijk voor ze zijn.
  • Het is beter als ouders elkaar niet zwartmaken. Dat geeft kinderen het gevoel dat ze partij moeten kiezen. Door respectvol over elkaar te praten, voorkomt u als ouders loyaliteitsproblemen bij de kinderen.
  • Ouders kunnen hun kinderen beter niet vragen om een kant te kiezen. Dit gebeurt soms onbewust. Door hier voor te waken, ook non-verbaal, voorkomt u dat het kind partij hoeft te kiezen.
  • Het is het beste als ouders hun kinderen niet als boodschapper gebruiken. Communiceer als ouders met elkaar, spreek af hoe u dat doet (bijvoorbeeld per telefoon of per mail) en doe dit het liefst zonder tussenkomst van de kinderen.
  • Minderjarige kinderen zijn geen gelijkwaardige gesprekspartner voor ouders. Ouders kunnen beter hun hart luchten bij een volwassene en bij voorkeur bij iemand die verder van de situatie af staat.
  • Het is heel begrijpelijk dat ouders tijdens een scheiding minder streng voor de kinderen zijn. Ouders hebben vaak een hoofd vol zorgen en de focus ligt even niet op de opvoeding. Het is echter beter u uw kinderen niet gaan verwennen. Juist regels en grenzen geven het kind de veiligheid die het nodig heeft. Het voorkomt dat de kinderen zich stuurloos en onveilig gaan voelen.

Verdieping op dit onderwerp