Scheiden? Denk goed na over uw pensioenaanspraken

Als u gaat scheiden komt er veel op u af, praktisch én financieel. Bijvoorbeeld ten aanzien van pensioenaanspraken. Belangrijk om uit te zoeken, zeker als u altijd fulltime voor de kinderen heeft gezorgd. Pensioenexpert Eric de Bruijn zet op een rij waar u aan moet denken.

Pensioenwetten voor verdeling bij scheiding 

Afspraken rondom alimentatie, woning en kinderen hebben bij een scheiding meestal voorrang. Het onderwerp ‘pensioen’ staat niet bovenaan het lijstje. Toch is het met het oog op uw toekomst belangrijk dat u ook weet wat er met het pensioen gebeurt als u uit elkaar gaat. Zeker als u degene bent met het laagste inkomen en afhankelijk bent van partneralimentatie. Bijvoorbeeld omdat u altijd fulltime voor de kinderen heeft gezorgd.

Als u gaat scheiden zijn er in Nederland twee wetten die bepalen hoe de ex-partners de zaken rondom pensioen moeten regelen.

  1. De wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Deze wet gaat over het ouderdomspensioen, dat wordt uitgekeerd op het moment dat de partner de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.
  2. De pensioenwet. Deze wet gaat - onder meer – over het partnerpensioen, ook wel nabestaandenpensioen genoemd, dat wordt uitgekeerd als de (ex)partner overlijdt.

Geen pensioen opgebouwd omdat u voor de kinderen zorgde?

  • Partners die scheiden krijgen de helft van elkaars ouderdomspensioen, dat is opgebouwd tijdens de huwelijkse periode.
  • Heeft u geen pensioen opgebouwd, omdat u tijdens het huwelijk fulltime voor de kinderen heeft gezorgd, zoek dan goed uit wat de waarde is van het pensioen van uw ex-partner.
  • Heeft uw ex-partner bijvoorbeeld een eigen onderneming? Dan zit het pensioen waarschijnlijk in de bv, omdat dit fiscaal aantrekkelijk is. U heeft volgens de wet recht op de helft van dit ‘papieren’ pensioen, ook al kan uw ex-partner dit niet volledig uitbetalen in geld.
  • In het echtscheidingsconvenant kunt u dan afspreken dat bepaalde vermogenscomponenten, zoals een woning, worden uitgeruild tegen een lager pensioenaandeel. Dit vereist wel deskundig financieel advies. De gehele situatie van ondernemingsvermogen én privé-vermogen moet goed in kaart worden gebracht.
  • Het overeengekomen bedrag aan pensioenuitkering kunt u vervolgens onderbrengen bij een pensioenuitvoerder, die uitkeert op uw pensioengerechtigde leeftijd.
  • Is er geen sprake van een eigen onderneming, maar werkt uw partner in loondienst, dan moet u de scheiding binnen twee jaar zelf melden bij de pensioenuitvoerder. Deze regelt vervolgens dat het pensioen te zijner tijd wordt uitgekeerd. Meldt u de scheiding niet binnen die termijn, dan moet het pensioen bij de ex-partner worden opgevraagd. Dit kan een lastige situatie zijn. Overigens ligt er nu een voorstel van de minister van Sociale Zaken om de pensioenverdeling na scheiding automatisch uit te keren. Zelf melden is dan niet meer nodig.

Uw ex-partner heeft een eigen zaak?

  • Als uw ex-partner overlijdt, heeft u in principe recht op een nabestaandenpensioen, dat is opgebouwd tot het moment van scheiden.
  • In principe… omdat steeds meer pensioenuitvoerders – inmiddels zo’n 40% - deze regeling vanuit kostenoogpunt in hun voorwaarden hebben geschrapt.
  • Check dus heel goed bij de pensioenuitvoerder hoe dit is geregeld en of er wordt uitgekeerd na overlijden. Zo nee, dan kunt u tijdig maatregelen nemen om dit te compenseren, bijvoorbeeld door een aanvullende verzekering af te sluiten.
  • Als uw ex-partner ondernemer is, heeft hij waarschijnlijk ook het nabestaandenpensioen in de bv ondergebracht. Ook voor uw aanspraken op dit pensioen geldt: win advies in van een expert, hoe afspraken na de scheiding kunnen worden gemaakt die recht doen aan beide partners.

Stappenplan: hoe regel ik mijn pensioen bij een scheiding?

Als u gaat scheiden, moeten er ook afspraken worden gemaakt over pensioenaanspraken. Een stappenplan:
  • Stap 1
  • Stap 2
  • Stap 3
  • Stap 4
  • Stap 5
  • Stap 6
  • Stap 7
  • Stap 8
  • Stap 9

Vraag bij werkgevers of pensioenfondsen welke pensioenaanspraken voor u beiden gelden. Dit gaat zowel om ouderdomspensioen, als nabestaandenpensioen. U kunt ook zelf een uitdraai maken van mijnpensioenoverzicht.nl

Volgende stap

Controleer in huwelijksvoorwaarden - als die er zijn - of wettelijke pensioenregeling van toepassing is of niet. Check wat uw opgebouwde rechten op ouderdomspensioen zijn en welk deel daarvan tijdens huwelijk is opgebouwd. Dat moet wellicht verevend worden met uw ex. Check hetzelfde aan de kant van uw ex.

Vorige stap Volgende stap

Check bij uw pensioenfonds of u bij overlijden van uw ex-partner recht heeft op zijn/haar nabestaandenpensioen. Vraag na of dit pensioen - partnerpensioen genoemd - na de echtscheiding in stand blijft of komt te vervallen. Veel pensioenfondsen hebben deze regeling uit kostenoogpunt namelijk geschrapt/versoberd. 

Blijkt u inderdaad geen recht te hebben op een nabestaandenpensioen, overweeg dan om een aanvullende verzekering af te sluiten.

Vorige stap Volgende stap

Heeft u geen pensioen opgebouwd omdat u - bijvoorbeeld - fulltime voor de kinderen heeft gezorgd, zoek dan goed uit wat de waarde is van het pensioen van uw ex-partner. Dat gaat om het deel dat tijdens het huwelijk is opgebouwd.

Vorige stap Volgende stap

Bent u directeur van een onderneming, win dan deskundig financieel advies in over de verdeling van pensioenafspraken. Uw pensioen zit wellicht in de BV, en is dan een ‘papieren’pensioen, terwijl uw ex-partner wel recht heeft op de helft ervan.

Is uw ex-partner directeur van een onderneming, laat u dan goed adviseren.  Als het pensioen in de BV zit, is het een ‘papieren’ pensioen. U heeft echter recht op de helft van zijn pensioen. Het is bijvoorbeeld mogelijk om bepaalde vermogenscomponenten, zoals een woning, uit te ruilen tegen een lager pensioenaandeel. Let op: dit heeft fiscale consequenties!

Vorige stap Volgende stap

Neem alle informatie over uw pensioen mee naar de scheidingsmediator of advocaat. Pensioenaanspraken zijn onderdeel van de financiële afspraken die u samen maakt. Volgens de wet heeft u ieder recht op helft van elkaars pensioen, dat tijdens het huweljk is opgebouwd. Maar in het echtscheidingsconvenant kunnen andere afspraken worden gemaakt.

Vorige stap Volgende stap

Denk ook aan conversie (met name interessant als er een groot leeftijdsverschil is tussen u beiden. U en uw ex-partner kunnen ervoor kiezen om het pensioen te verdelen en helemaal los te koppelen. Dat heet conversie. Gebeurtenissen in uw leven of het leven van uw ex-partner hebben geen invloed meer op elkaars pensioen.

 

Vorige stap Volgende stap

Meld uw scheiding en de inhoud van de gemaakte afspraken binnen twee jaar bij uw pensioenuitvoerder. Deze regelt dat het pensioen op termijn wordt uitgekeerd. Doet u dit niet binnen deze termijn, dan moet u het pensioen bij uw ex-partner opvragen.

 

 

Vorige stap Volgende stap

Als uw ex-partner de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt, ontvangt u het pensioendeel waar u recht op heeft. Bij conversie ontvangt u het wanneer u zelf de pensioenleeftijd hebt bereikt.

Zoek een vFAS-advocaat of mediator

Vorige stap

Verdieping op dit onderwerp