Congres ‘Alimentatie van de Toekomst’

Congres ‘Alimentatie van de Toekomst’

Een scheiding is voor alle betrokkenen zeer ingrijpend. Een goede begeleiding van dit proces is daarom van groot belang. Alimentatie is één van de zaken die goed geregeld moet zijn om een doorstart na de scheiding voor de betrokkenen mogelijk te maken. Over de hoogte, de berekening en de duur van de alimentatie is op dit moment een maatschappelijke discussie gaande. Daarom was ‘alimentatie van de toekomst’ het thema tijdens het congres dat de vFAS op 14 september jl. in de Nieuwe Kerk in Den Haag werd organiseerd.

nieuwekerk Den Haag

Foto impressie Congres 2012

impressie foto's Congres
Over de alimentatievoorziening is momenteel een maatschappelijke discussie gaande. De vFAS wil daarom meer maatschappelijke aandacht vragen voor dit onderwerp. Onlangs zijn er een tweetal wetsvoorstellen naar buiten gebracht door verschillende politieke partijen. Op 14 september is de vFAS tijdens het congres ‘Alimentatie van de toekomst’ met deskundigen in debat gegaan over dit onderwerp. In totaal zijn er ruim 250 geïnteresseerden, waaronder vFAS-leden, mediators, psychologen, financieel experts en rechters, op het congres afgekomen.

Pieter Jan Hagens leidt het debat
Debat onder leiding van Pieter Jan Hagens
Lees verder >>
Opening
Het congres wordt gestart met de vertoning van de film De Breuklijn (Tears) van filmmaker Teun van der Zalm. De Breuklijn vertelt het indringende verhaal van een jongen die de dupe wordt van de op handen zijnde scheiding van zijn ouders. Het aanwezige publiek is zichtbaar geroerd door de korte, confronterende film die geïnspireerd is op het feit dat vandaag de dag ouders vaker uit elkaar gaan met minder aandacht voor hun kinderen. Met de woorden “Zo gebeurt het helaas maar al te vaak”, opent vFAS-voorzitter mr. Anke Mulder het congres. “Want feit is dat 1 op de 3 huwelijken strandt. Daarbij gaan ook ruim 60.000 samenwoners ieder jaar uit elkaar, een feit dat minder bekend is.” Het onderwerp scheiden is volop in beweging. Niet in de laatste plaats omdat het verstrekkende gevolgen heeft voor de maatschappij. Wat te denken van de invloed op betrokken kinderen, de toenemende druk op de woningmarkt, het verminderd functioneren binnen een baan, voormalig echtelieden die in de bijstand terecht komen en de druk op de schatkist; alimentatie is tenslotte financieel aftrekbaar. Reden te meer om dit laatste thema te nemen als leidraad van het congres.

Feiten & cijfers scheiden
Anke Mulder introduceert dhr. Schnabel met de woorden: “Een man die van veel zaken iets afweet.” Prof. dr. P. Schnabel van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) presenteerde diverse cijfers omtrent scheiden en de gezinssituaties door de jaren heen. Hij vertelt dat het SCP al veel onderzoeken heeft gedaan, maar niet naar echtscheiding. “Blijkbaar is hier vanuit de ministeries nog niet veel aandacht voor.” Toch zijn er verscheidene cijfers voorhanden. “Zodat u een beeld krijgt van wat er zoal in de maatschappij plaatsvindt”, legt Schnabel uit. Want was het huwelijk 100 jaar geleden nog vooral een zakelijk instituut, tegenwoordig is het voornamelijk gebaseerd op gelijkwaardigheid. “Behalve bij Boer zoekt Vrouw”, legt de socioloog uit. “Daar zie je nog wel dat inbreng van een meewerkend partner noodzakelijk is.” Met deze opmerking krijgt Schnabel de lachers op zijn hand. Enkele feiten en cijfers: rond 1900 stierf 1 op de 3 kinderen voor het eerste levensjaar. Ziekte en het kraambed waren hier de oorzaak van. Het was ieder voor zich. Tegenwoordig wil men het vooral leuk met elkaar hebben. En was het 50 jaar geleden nog een groot probleem wanneer kinderen niet-echtelijk geboren werden, op dit moment heeft ruim de helft van de kinderen ongehuwde ouders. Feit is dat er momenteel ruim 1,9 miljoen huishoudens – van de in totaal 7,5 miljoen – eenoudergezinnen zijn. Ca. 22,5% daarvan leeft onder de armoedegrens. “Met name kinderen zijn dus de dupe”, aldus Schnabel. 

Poëzievoordracht
vFAS-bestuurslid Rob van Coolwijk stelt vervolgens Rick de Leeuw en Erik Jan Harmens voor, twee mannen die beiden gescheiden zijn. De Leeuw en Harmens belandden zelfs enkele jaren geleden op hetzelfde moment in een echtscheiding. Verdreven van huis en haard schreven ze via e-mail en sms rauwe, uitdagende en virtuoze duetten. “We konden het op een zuipen zetten, maar we besloten samen te schrijven”, vertelt het duo. ‘Echte mannen scheiden niet’ heet de dichtbundel vol humor, wanhoop en levenslust. Rick de Leeuw en Erik Jan Harmens dragen een viertal gedichten voor die hun ervaringen op komische wijze duidelijk maken.

Het debat
Tijdens het debat worden de resultaten gepresenteerd uit het onderzoek naar alimentatie, uitgevoerd onder (gescheiden) Nederlanders. Het onderzoek werd uitgevoerd door het TNS NIPO in opdracht van de vFAS. Het debatpanel bestaat uit mevrouw dr. J. Hermsen (schrijfster en filosofe), de heer E.R. Lankester (registeraccountant/registervaluator), de heer mr. drs. J.H. Lieber (senior raadsheer), mevrouw M. van der Linden (journaliste en hoofdredactrice), de heer mr. J. Recourt (Tweede Kamerlid PVDA), de heer prof. dr. P. Schnabel (universiteitshoogleraar en directeur van het SCP), de heer dr. mr. F. Schonewille (mediator, docent/onderzoeker en plaatsvervangend rechter), de heer mr. G.A. van der Steur (Tweede Kamerlid VVD), mevrouw mr. A.R. van Wieren (advocaat/scheidingsmediator), de heer mr. J. De Wit (Tweede Kamerlid SP).

Volledige panel met experts tijdens het debat
Volledige panel met experts tijdens het debat

Uit het onderzoek van TNS NIPO blijkt dat een grote meerderheid van de Nederlanders (77%) én de gescheiden Nederlanders (74%) de maximumperiode van partneralimentatie te lang vindt. Twee derde van hen vindt dat de ex-partner na maximaal vijf jaar of minder in zijn of haar eigen levensonderhoud zou moeten kunnen voorzien, zodat de partneralimentatie kan worden beëindigd. Het onderzoek maakt duidelijk dat een grote meerderheid van het Nederlandse publiek de huidige maximale periode van partneralimentatie van 12 jaar veel te lang vindt. Op de stelling ‘De termijn voor partneralimentatie is te lang" reageert VVD-Tweede Kamerlid mr. G.A. van der Steur: “Het huwelijk is geen pinautomaat”. De VVD is samen met PVDA en D66 verantwoordelijk voor één van de twee onlangs ingediende wetsvoorstellen waarin de duur van partneralimentatie wordt verkort. De wettelijke duur is nu twaalf jaar, maar moet korter, zo vinden deze partijen. mr. J. Recourt, PVDA-Tweede Kamerlid, valt Van der Steur bij: “We willen met deze maatregel ervoor zorgen dat voormalig echtelieden sneller financieel zelfstandig worden.” Volgens Margriet van der Linden van Opzij houden VVD, PVDA en D66 echter geen rekening met het feit dat veel vrouwen economisch afhankelijk zijn van hun man. “Juist het succes van de man hangt vaak af van de zorgtaken die de vrouw op zich heeft genomen.” Volgens mr. drs. J.H. Lieber, raadsheer bij het Gerechtshof Arnhem, behoeft verkorting van de alimentatieduur niet plaats te vinden omdat de huidige periode van 12 jaar een maximumduur is die de rechter kan verkorten. De rechter is volgens hem bij uitstek geschikt om per echtscheiding het vereiste maatwerk te leveren.

Volgens recente cijfers scheiden jaarlijks ongeveer 34.000 echtparen. Van de groep samenwoners gaan er jaarlijks 60.000 uit elkaar. Onduidelijk is hoeveel kinderen hierbij betrokken zijn. Voor samenwoners bestaat geen verplichting tot partneralimentatie. Zou dit ook voor hen moeten gelden? Over dit onderwerp zijn de meningen verdeeld. “Ja,” zegt mr. J. De Wit, SP-Tweede Kamerlid. “Meestal wordt de vrouw de dupe wanneer partners uit elkaar gaan. Je hebt samen vermogen opgebouwd en zeker wanneer er kinderen zijn kan het niet zo zijn dat je elkaar gewoon maar achterlaat.” Financieel specialist E.R. Lankester is eveneens voor partneralimentatie voor samenwoners, maar alleen als zij samen kinderen hebben. “Als mensen kinderen hebben, zou het zo moeten zijn, maar niet als zij geen kinderen hebben. Het argument van de zorgverdeling valt in dat geval weg.” VVD-Tweede Kamerlid Van der Steur vindt dat je de keuze bij de mensen zelf neer moet leggen. “Samen duidelijke afspraken maken, daar draait het om.” Uit het onderzoek van TNS NIPO blijkt dat 60% van de Nederlanders vindt dat partneralimentatie ook moet gelden voor samenwoners met kinderen. 19% van de Nederlandse bevolking vindt dat partneralimentatie altijd moet gelden voor samenwoners ook als zij geen kinderen hebben.

Afsluiting
Aan het einde van de middag spreekt voorzitter Anke Mulder haar dankwoord uit. Bezoekers kunnen in de ontvangstruimte nog even met elkaar praten en krijgen bij vertrek het onderzoek mee. Rick de Leeuw, zanger van de rockband Tröckener Kecks, zorgt voor een muzikale afsluiting. Hij zingt een nummer dat over het verbreken van een relatie gaat. Hierna verlaten de aanwezigen de zaal.
Voorafgaand aan het debat heeft Prof dr Paul Schnabel, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, een lezing gehouden over de (toekomstige) impact van de alimentatie bij scheiding.

Onderstaande personen hebben deelgenomen aan het debat onder leiding van Pieter Jan Hagens.

  • Mevrouw Dr. J. Hermsen
  • De heer E. R. Lankester RA RV
  • De heer mr. Drs. J.H. Lieber
  • Mevrouw M. van der Linden
  • De heer mr. J. Recourt
  • De heer Prof. Dr. P. Schnabel
  • De heer Dr. mr. F. Schonewille
  • De heer mr. G.A. van der Steur
  • Mevrouw mr. A.R. van Wieren
  • De heer mr. J. de Wit

Voor meer informatie over de deelnemers aan het debat
Lees verder >>
Mevrouw Dr. J. Hermsen
Joke Hermsen is schrijfster en filosofe. Ze geeft veel lezingen over filosofische en maatschappelijke kwesties. Begin 2012 verscheen bij de Arbeiderspers haar roman  ‘Blindgangers’, over de relatie- en scheidingsperikelen van een groep vrienden.

De heer E. R. Lankester RA RV
Edwin Lankester is werkzaam als registeraccountant/registervaluator bij Boringa & Lankester registeraccountants, een kantoor o.a. gespecialiseerd in financieel advies bij echtscheidingen. Hij is lid van de Vereniging Collaborative Divorce Holland en geregistreerd in het Landelijk Register van Gerechtelijk Deskundigen. Ook maakt hij deel uit van de redactieraad van het alimentatie - rekenprogramma INA en de redactie van het SDU tijdschrift Relatierecht En Praktijk (REP).

De heer mr. Drs. J.H. Lieber
Jan Hein Lieber is werkzaam bij het gerechtshof Arnhem als senior raadsheer en maakt deel uit van het familieteam van het hof. Hij geeft cursussen en lezingen op het gebied van het familievermogens-recht en het erfrecht en is als auteur betrokken bij het Handboek Familievermogensrecht en het Handboek Ondernemingsrecht (handboeken voor de notariële praktijk).

Mevrouw M. van der Linden
Margriet van der Linden is journaliste en hoofdredactrice van het feministische tijdschrift Opzij.

De heer mr. J. Recourt
Jeroen Recourt is lid van de Tweede Kamerfractie van de PvdA en heeft Justitie in zijn portefeuille. Lanceerde samen met Ard van der Steur (VVD) en Magda Berndsen (D66) een wetsvoorstel inzake de vereenvoudiging van partneralimentatie.

De heer Prof. Dr. P. Schnabel

Paul Schnabel is universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht en directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Het SCP beschrijft de situatie op sociaal en cultureel terrein in Nederland en de te verwachten ontwikkelingen en verricht zelfstandig onderzoek, dat zij rapporteert  - gevraagd en ongevraagd - aan de regering, de Eerste en Tweede Kamer, ministeries en andere maatschappelijke en overheidsorganisaties.

De heer Dr. mr. F. Schonewille
Fred Schonewille is werkzaam als mediator (Hoefnagels Family Mediation), docent/onderzoeker aan het Molengraaff Instituut voor Privaatrecht van de Universiteit Utrecht, plaatsvervangend rechter voor de rechtbank in Zutphen en oud-notaris; onlangs gepromoveerd op  het thema Partijautonomie in het  relatievermogensrecht.

De heer mr. G.A. van der Steur
Ard van der Steur is lid van de Tweede Kamerfractie van de VVD. Hij neemt o.a. deel aan de commissies Justitie en Jeugdzorg. Lanceerde samen met Magda Berndsen (D66) en Jeroen Recourt (PvdA) een wetsvoorstel inzake de vereenvoudiging van partneralimentatie.
 
Mevrouw mr. A.R. van Wieren
Agnes Van Wieren is werkzaam als advocaat/vFAS-Scheidingsmediator bij Banning N.V. Advocaten te Den Bosch. Zij is tevens raadsheer-plaatsvervanger bij het familieteam van het gerechtshof Amsterdam, lid van de Vereniging Collaborative Divorce Holland (Overlegscheiding) en geeft veel cursussen op het gebied van o.a. alimentatie.

De heer mr. J. de Wit
Jan de Wit is lid van de Tweede Kamerfractie van de SP en was jarenlang woordvoerder justitie en sociale zaken en leidt de parlementaire enquêtecommissie naar de kredietcrisis.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de vereniging van Familierecht Advocaten Scheidingsmediators (vFAS) omdat er op dit moment over partneralimentatie een maatschappelijke discussie gaande is. Tijdens het congres 'Alimentatie van de Toekomst' van op 14 september jl. in de Nieuwe Kerk in Den Haag, werden door de vFAS de onderzoeksresultaten gepresenteerd.

Klik op onderstaande link om de onderzoeksresultaten te downloaden.
TNS NIPO_vFAS-Scheiden in Nederland 2012.pdf
TNS NIPO_vFAS-Scheiden in Nederland 2012.pdf
Aan de hand van een aantal stellingen en onder leiding van tv-presentator Pieter Jan Hagens gaven de debatdeelnemershun mening over diverse aspecten rondom het onderwerp alimentatie. Aansluitend werd getoond wat de mening is van Nederland. Hiertoe heeft TNS NIPO in opdracht van de vFAS een onderzoek uitgevoerd. De uitkomsten geven een actueel beeld van de opinie van Nederland. Eén van de uitkomsten van het onderzoek is dat driekwart van de gescheiden Nederlanders de maximumperiode van partneralimentatie te lang vindt. Zij zijn van mening dat partneralimentatie na maximaal 5 jaar kan worden beëindigd, omdat de ex-partner dan in zijn/haar eigen onderhoud moet kunnen voorzien. Nieuwsgierig naar de rest van de resultaten? Download op deze pagina het volledige onderzoeksrapport.

SPONSORS



Split scheidingsplanning informatietool








LAATSTE NIEUWS

Onlangs dienden de VVD en D66 een wetsvoorstel in dat voor ongetrouwde vaders automatisch gezag over hun kind mogelijk moet maken. Ongetrouwde vaders krijgen momenteel niet automatisch het gezag over hun kinderen. Daarvoor moeten zij eerst het kind erkennen bij de gemeente en vervolgens in het gezagregister bij de rechtbank de aantekening tot gezamenlijk ouderlijk gezag laten doorvoeren.
Subscribe to alimentatievandetoekomst